Ozon gazı tıbbi amaçlarla O2/O3 karışımı olarak yıllardır kullanılmaktadır. Tıbbi ozon gazının bazı özellikleri; virus,bakteri, mantar gibi mikro-organizmaları öldürmesi, bağışıklık sistemini aktive etmesi, iyileşme işlevini “healing process” desteklemesi ve güçlendirmesi, hormone ve enzim üretiminin düzgün hale gelmesi, “serbest radikal” leri temizleyen enzimleri ve tüm hücre koruyucu enzimleri tetiklemesi olarak özetlenebilir. Bu anlamda yara bakımından yaşlanma önleyicisi olarak kullanıma kadar varan geniş alanları ilgilendiren tıbbi ozon kullanımına günümüzde giderek ilgi artmaktadır. Tıbbi ozon gazının ağrı giderici ve antienflamatuar etkilerinin gösterilmesi ve son yıllarda ağrı tedavisinde enjeksiyon tekniklerinin gelişimi, ozonun ağrı tedavisinde uygulanan minimal invazif girişimler aracılığıyla da kullanımına olanak sağlamıştır. Bel, boyun ağrılarında, adale kaynaklı ağrılarda, eklem ağrılarında disk içine, adale içine, eklemlere, transforaminal aralığa enjekte edilerek hızlı bir tedavi olanağı sağlamaktadır. Ayrıca daha yaygın bir kullanım yolu olan otohemoterapi ile tıbbi ozonun damar yolu ile enjeksiyonu da fibromiyalji ve yorgunluk sendromunda bazı romatizmal ağrılarda etkin bir yöntemdir. Girişimsel tekniklerin genel engelleri dışında hipertiroidizm ve favizm tıbbi ozon uygıulamasının yapılmaması gereken durumlardır. Tıbbi ozon uygulaması girişimsel teknikleri genel olası yan etkileri dışında ciddi bir yan etki oluşturmaz.

Vertebroplasti vertebranın(omurga) kompresyon kırıkları veya kanser metastazlarına bağlı omurga gövdesindeki yükseklik azalmalarının olduğu durumlarda omurga gövdesi içerisine polimetilakrilat(kemik çimentosu) enjeksiyonudur. Vertebraplasti omurga içi kemiğin kuvvetlendirilmesine yönelik bir işlemdir.

Vertebranın hemanjiomları bazı durumlarda çok büyük olabilir. Vertebroplasti hem kemiğin kuvvetlendirilmesi hemde anjiomanın doğrudan embolizasyonu amacıyla kullanılabilir.

Vertebroplasti nasıl yapılır?

Hastaya uygulama öncesi sedasyon uygulanır. Uygulama öncesinde profilaktik olarak antibiyotik verilir.Hasta yüz üstü pozisyonda skopi masasına yatırılır. Omurga kırığının yerine göre sırt veya bel bölgesinde girişimin yapılacağı yer steril olarak silinip örtülür. Skopi(X-ışınları kullanarak görüntüleme sağlayan cihaz) kontrolü ile müdahalenin yapılacağı bölge görüntülenir(Şekil-1). Girişim noktası saptandıktan sonra giriş noktasına lokal anestezik uygulanır. Bu noktadan küçük bir kesi yapılarak vertebroplasti iğnesi kemikle temas edene kadar ilerletilir ve iğne döndürülerek korteksin içine girilir. İğne yerleştirildikten sonra sıra sement barium sulfat ile karıştırılarak hazırlanır ve radyoopak hale gelmesi sağlanır. Sıvı diş macunu kıvamına geldikten sonra skopi kontrolü ile sement verilir (Şekil -2 a,b).

Şekil-1 Şekil-2a Şekil-2b

Kimlere vertebroplasti yapılabilir?

1. Osteoporoza bağlı kompresyon fraktürleri
2. Kanser metastazına bağlı omurga kırıkları
3. Omurga anjioması
4. Myeloma

Vertebroplastiden önce ne yapılmalı?

Girişim gününde başlayan veya daha öncesinden başlamış olan grip, sinüzit veya benzeri bir enfeksiyonunuz varsa yahut sebebi saptanmamış da olsa yüksek ateşiniz varsa girişimden önce mutlaka doktorunuza bildiriniz.

Aspirin®, Coraspin ®gibi kan sulandırıcı ilaçlar ve gingko biloba içeren Tebokan®, Bilokan® türü ilaçlar 4 gün önceden kesilmeli.

Özel durumlarda kullanılan pıhtılaşma önleyici ilaçlar (Coumadin® , Plavix®) da size bu ilaçları kullanmanızı öneren hekimle görüşüp hekim onayını almanızın ardından en az 1 hafta önceden kesilmeli.

Girişimin 4 saat öncesinden itibaren tamamen aç ve susuz kalmanız; herhangi bir katı-sıvı gıda, su ve çay almamış olmanız gerekmektedir. Eğer devamlı olarak kullanmanız gereken kalp, şeker veya tansiyon ilacı varsa doktorunuzla görüşerek ilaçları nasıl almanız gerektiğini sorunuz.

Girişim günü mevcut en son tarihli görüntüleme yöntemi ve filmleri ( MR-EMG-Tomografi) beraberinizde getiriniz.

Müdahalenin yapılacağı bölgede açık yara veya enfeksiyon düşündürecek cilt defektlerinin varlığında doktorunuza danışınız.

Mutlaka size eşlik edebilecek bir refakatçi ile geliniz, yalnız gelmeyiniz.

Vertebroplasti sonrası ne olur?

Sementin vertebra içinde sertleşmesi yaklaşık bir saatlik bir sure alır. Bu sure içerisinde hastanın yerinden oynatılmaması gerekir. İki saat sonra hasta sırtüstü döndürülebilir. Eğer hastada yeni bir bel ağrısı başlamışsa, göğüs ağrısı varsa, alt ekstremitelerde nörolojik bozukluk ve güç kaybı varsa ve ateşi yükselmişse hemen tedbir alınmalıdır.

Uygulamadan sonra hastanın bir hafta istirahati uygundur.

Kimlere vertebroplasti yapılmaz?

1. Hastanın onayının olmaması
2. Kan pıhtılaşması bozuklukları
3. Enjeksiyon bölgesinde lokal enfeksiyon
4. Omurganın baskı altında kalmasına bağlı sinirlerde bozulma
5. Kortikal destrüksiyon(kemiğin dış yüzünde harabiyet) ve foraminal(sinirlerin omurilikten çıktığı delik) darlık
6. Omurga arka duvarında bozukluk maddenin kaçmasına yol açar

Riskler nelerdir?

1. Kırık
2. Pulmoner emboli(Akciğerdeki damarlarda tıkanıklık)
3. Kısmi ya da tam felç
4. Kemik çimentonun disk aralığına kaçmasına bağlı kronik bel ağrısı
5. Kemik çimentonun omurga etrafındaki dokuya kaçması sonucu ağrı oluşur
6. Hastanın yüzüstü yatırılması sırasında kaburga kırığı oluşabilir.

Sempatik sinir sistemi vücudumuzun istemsiz kas hareketlerinden, organların çalışmasından, salgı bezlerinin aktivitelerinin kontrolünden ve ağrı lifleriyle birlikte organlara bağlı ağrı algısının ortaya çıkmasından sorumludur.

Kronik ağrının ortaya çıkmasında sempatik sinir sistemi olarak adlandırılan sinir ağının rolü bilinmektedir. Bu sisteme ait sinirlerde meydana gelen harabiyet sempatik sinir sistemi aktivitesinde bozukluklara yol açar ve ağrının ortaya çıkmasını sağlar.

Süperior hipogastrik ganglion 5. bel omur gövdesinin önünde iki taraflı olarak bulunmaktadır. Bacaklar ile pelvis bölgesinin sempatik aktivitesini kontrol etmekte olan bu ganglion değişik tekniklerle bloke edilebilir ve kontrol ettiği bölgede ağrı kesici etkinlik sağlanabilir.

Süperior hipogastrik blok kansere bağlı ve kanser dışı pelvik bölge ağrılarında, ağrıyı kesmek amaçlı kullanılmaktadır.

Süperior hipogastrik blok nasıl yapılır?

Hasta yüzüstü pozisyonda yatırılır. Bel bölgesinin düzleştirilmesi amacıyla karın altına yastık destek konulur. İşlemin yapılacağı bölgenin temizliği sağlanır ve steril olarak silinip hazırlanır. Skopi (X ışınları kullanarak görüntüleme sağlayan cihaz) kontrolü ile girişimin yapılacağı bölge görüntülenir(Şekil-1). İğne ile girilip sinir liflerinde geçici veya kalıcı blok oluşturacak ilaç enjeksiyonu yapılır(Şekil-2).

Şekil-1 Şekil-2

Kimlere Süperior hipogastrik blok yapılabilir?

1. Pelvik bölgeden kaynaklanan kanser ağrıları(Rahim kanseri,barsak kanseri, prostat kanseri..)
2. Pelvik bölgeden kaynaklanan kanser dışı ağrılar(Endometriozis, yapışıklıklar, kronik iltihabi oluşumlar..)
3. Prostat ameliyatı sonrası oluşan ağrıların kontrolü
4. Tenezm gibi klinik bulguların ortadan kaldırılması

Süperior hipogastrik bloktan önce ne yapılmalı?

Girişim gününde başlayan veya daha öncesinden başlamış olan grip, sinüzit veya benzeri bir enfeksiyonunuz varsa ya da sebebi saptanmamış da olsa yüksek ateşiniz varsa girişimden önce mutlaka doktorunuza bildiriniz.

Aspirin®, Coraspin® gibi kan sulandırıcı ilaçlar ve gingko biloba içeren Tebokan®, Bilokan® türü ilaçlar 4 gün önceden kesilmelidir.

Özel durumlarda kullanılan pıhtılaşma önleyici ilaçlar (Coumadin® , Plavix®) da size bu ilaçları kullanmanızı öneren hekimle görüşüp hekim onayını almanızın ardından en az 1 hafta önceden kesilmelidir.

Girişimin 4 saat öncesinden itibaren tamamen aç ve susuz kalmanız; herhangi bir katı-sıvı gıda, su ve çay almamış olmanız gerekmektedir. Eğer devamlı olarak kullanmanız gereken kalp, şeker veya tansiyon ilacı varsa doktorunuzla görüşerek ilaçları nasıl almanız gerektiğini sorunuz.

Girişim günü mevcut en son tarihli görüntüleme yöntemi ve filmleri (MR-EMG-Tomografi) beraberinizde getiriniz.

Mutlaka size eşlik edebilecek bir refakatçi ile geliniz, yalnız gelmeyiniz.

Süperior hipogastrik blok sonrası ne olur?

Süperior hipogastrik blok sonrası özellikle kansere bağlı ağrılarda %70 ‘e varan oranda gerileme görülür ve bu etki 3-12 ay kadar sürer. Ağrıların tekrarlanması durumunda aynı teknik uygun şartlar tekrar oluşturularak yinelenebilir veya diğer başka tekniklerin planlaması yapılabilir.

Kimlere Süperior hipogastrik blok yapılmaz?

1. Hastanın yöntemi reddetmesi
2. Lokal enfeksiyonu olanlara
3. Kanama bozukluğu olan ve kan sulandırıcı ilaç kullananlara
4. Anatomik bozukluğu olanlara

Riskler nelerdir?

1. Kanama ve hematom(kanın birikmesi)
2. Kas içine veya periton içine enjeksiyon
3. Somatik sinir yaralanması
4. Beyin omurilik zarının üstünde veya altında kalan alana ilaç enjeksiyonu
5. Böbrek içine veya idrar yolları içine enjeksiyon yapılması

Sempatik sinir sistemi vücudumuzun istemsiz kas hareketlerinden, organların çalışmasından, salgı bezlerinin aktivitelerinin kontrolünden ve ağrı lifleriyle birlikte organlara bağlı ağrı algısının ortaya çıkmasından sorumludur.

Kronik ağrının ortaya çıkmasında sempatik sinir sistemi olarak adlandırılan sinir ağının rolü bilinmektedir. Bu sisteme ait sinirlerde meydana gelen harabiyet sempatik sinir sistemi aktivitesinde bozukluklara yol açar ve ağrının ortaya çıkmasını sağlar.

Baş ve boyunla ilgili sempatik sinirlerin hepsi stellar ganglionda birbirlerini çaprazlar ve buradan dağılır. Bu nedenle baş ve boyunla ilgili bazı özel sendromlarda bulguları ortadan kaldırmak, ağrıyı gidermek ve damar hastalıklarının bulgularını ortadan kaldırmak için stellar ganglion bloğu seçilebilecek bir tekniktir. Ayrıca kollardaki dolaşım yetmezliklerinde ve sempatik sinir sisteminden kaynaklanan kol ağrılarında ve fantom ağrıda kullanılabilmektedir.

Stellar blok nasıl yapılır?

Hasta sırtüstü yatırılır. Baş ve boyun iyice ortaya çıkacak şekilde baş geriye doğru yaslanır. İşlemin yapılacağı bölgenin temizliği sağlanır ve bölge steril olarak silinip hazırlanır. Skopi(X ışınları kullanarak görüntüleme sağlayan cihaz) kontrolü ile müdahalenin yapılacağı bölge görüntülenir(Şekil-1), hastadan işlem sırasında hareket etmemesi, konuşmaması öksürmemesi istenir. Stellar ganglionun bulunduğu bölge tespit edilip, tek bir iğne yardımıyla boyun bölgesinden girilerek stellar ganglion blokajı sağlanır(Şekil-2).

Kimlere Stellar blok yapılabilir?

Stellar ganglion bloğu şu durumlarda tercih edilebilir;

1. Koldaki dolaşım yetersizlikleri

*Travma veya emboliye bağlı damar tıkanıklıkları
*Damar ameliyatları sonrası oluşabilen damar daralmaları
*Raynaud Hastalığı
*Skleroderma
*Akut veya kronik tıkayıcı damar hastalıkları

2. Çeşitli ağrı sendromları

*Zona sonrası ağrılar
*Fantom ağrısı
*Paget Hastalığı
*Kanser ağrıları
*Deride oluşan dolaşım bozukluğuna bağlı değişikliklerde
*Merkezi sinir sistemindeki diğer ağrılı lezyonlarda

3. Omuz-kol sendromu
4. Baş ağrıları

Stellar bloktan önce ne yapılmalı?

Girişim gününde başlayan veya daha öncesinden başlamış olan grip, sinüzit veya benzeri bir enfeksiyonunuz varsa yahut sebebi saptanmamış da olsa yüksek ateşiniz varsa girişimden önce mutlaka doktorunuza bildiriniz.

Aspirin®, Coraspin ®gibi kan sulandırıcı ilaçlar ve gingko biloba içeren Tebokan®, Bilokan® türü ilaçlar 4 gün önceden kesilmeli.

Özel durumlarda kullanılan pıhtılaşma önleyici ilaçlar (Coumadin® , Plavix®) da size bu ilaçları kullanmanızı öneren hekimle görüşüp hekim onayını almanızın ardından en az 1 hafta önceden kesilmeli.

Girişimin 4 saat öncesinden itibaren tamamen aç ve susuz kalmanız; herhangi bir katı-sıvı gıda, su ve çay almamış olmanız gerekmektedir. Eğer devamlı olarak kullanmanız gereken kalp, şeker veya tansiyon ilacı varsa doktorunuzla görüşerek ilaçları nasıl almanız gerektiğini sorunuz.

Girişim günü mevcut en son tarihli görüntüleme yöntemi ve filmleri ( MR-EMG-Tomografi) beraberinizde getiriniz.

Müdahalenin yapılacağı bölgede açık yara veya enfeksiyon düşündürecek cilt defektlerinin varlığında doktorunuza danışınız.

Mutlaka size eşlik edebilecek bir refakatçi ile geliniz, yalnız gelmeyiniz.

Stellar blok sonrası ne olur?

Blok yapıldıktan sonra etki 2-15 dakika içinde ortaya çıkar. Bu dönemde hastada Horner Sendromu bulguları gözlenebilir (o taraf göz kapağının düşmesi, göz bebeğinin büyümesi, yüz derisinde kızarma, gözde kızarma, burun tıkanıklığı, ses kısıklığı) ve bu bloğun başarılı olduğunun bir göstergesidir. Bu bulgular geçici olarak ortaya çıkar ve 3 saat içinde de kaybolur. Ağrı kesici etkinlik ise stellar ganglion blokajından sonra haftalar ve aylar boyunca devam eder.

Kimlere Stellar blok yapılmaz?

1. Hastanın yöntemi reddetmesi
2. Kan sulandırıcı ilaç kullanımı
3. Diğer taraf akciğeri alınmış veya pnömotoraks(göğüs boşluğuna hava kaçağı) gelişmiş hasta
4. Yakın zamanda geçirilmiş kalp krizi hikayesi olan hasta
5. Glokom(Göz içi basınç yüksekliği)
6. Kalp iletimindeki bozukluğa bağlı kalp hızı yavaş olan hasta
7. Astım krizi riskli hasta
8. Lokal enfeksiyonu olan hasta

Riskler nelerdir?

1. Akciğer dış zarının delinmesine bağlı pnömotoraks gelişimi
2. Sinir hasarına bağlı olarak ses kısıklığı
3. Damar içine ilacın enjekte edilmesine bağlı kasılma
4. Yapılan ilaca bağlı olarak kalıcı Horner sendromu
5. Tek seansta çift taraflı yapılmasına bağlı olarak solunum güçlüğü ve vagal etkiye bağlı kalp durması

Beyin omurilik sıvısı içerisine verilen ilaçlar ile sinirlerdeki ağrı iletisinin geçici olarak durdurulmasına ya da azaltılmasına spinal analjezi adı verilmektedir. Beyin omurilik sıvısı içine ilaç verilmesi işlemi tek doz uygulamalar için spinal iğne yardımıyla veya uzun süreli olarak yapılacak analjezik tedavi için spinal kateter yardımıyla yapılabilmektedir.

İntratekal olarak uygulanan opioidlerle sürekli spinal analjezi oluşturulması özellikle terminal dönemdeki kanser hastalarının ağrılarının tedavisinde tercih edilen bir yöntemdir. Özellikle lokalize kanser ağrılarının tedavisinde kalıcı port – pompa sistemleri yerleştirilerek uygulanan intratekal opioidler (morfin) arka kök düzeyinde yer alan opioid reseptörlerine bağlanarak analjezi oluştururlar.

Spinal port kateter nasıl yerleştirilir?

Hasta yan pozisyonda skopi masasına yatırılır. Bel bölgesinde girişimin yapılacağı yer steril olarak silinip örtülür. Skopi(X ışınları kullanarak görüntüleme sağlayan cihaz) kontrolü ile müdahalenin yapılacağı bölge görüntülenir(Şekil-1). Girişimin yapılacağı seviyedeki spinal çıkıntılar belirlenir ve iki çıkıntı arasından uygun iğne ile girilir. Tekniğe uygun olarak spinal alana girildiğinde skopi ile yerin uygunluğu kontrol edilir. Ucu spinal aralıkta olan iğnenin içinden kateter geçirilerek bu alana yerleştirilir ve iğne çıkartılıp kateter spinal alanda bırakılır. Cilt altından bir tünel açılarak kateterin diğer ucu bu tünel vasıtasıyla ön koltuk altı çizgisine kadar cilt altından ilerletilir. Ciltte cerrahi kesi yapılarak port sistemi (ilaç haznesi) kateterin ucuna takılır ve cilt tekrar dikilerek işlem sonlandırılır(Şekil-2).

Şekil-1 Şekil-2

Kimlere spinal port kateter takılır?

Kronik ağrısı olan hastalarda uygulanan geleneksel tedaviler ile yeterli analjezi ve yaşam kalitesi sağlanamadığında girişimsel tedaviler uygulanmalıdır. İntratekal olarak uygulanan opioidlerle devamlı spinal analjezi özellikle terminal dönem kanser hastalarında tercih edilmektedir.

Spinal port kateter takılması işleminden önce ne yapılmalı?

Girişim gününde başlayan veya daha öncesinden başlamış olan grip, sinüzit veya benzeri bir enfeksiyonunuz varsa yahut sebebi saptanmamış da olsa yüksek ateşiniz varsa girişimden önce mutlaka doktorunuza bildiriniz.

Aspirin®, Coraspin ®gibi kan sulandırıcı ilaçlar ve gingko biloba içeren Tebokan®, Bilokan® türü ilaçlar 4 gün önceden kesilmeli.

Özel durumlarda kullanılan pıhtılaşma önleyici ilaçlar (Coumadin® , Plavix®) da size bu ilaçları kullanmanızı öneren hekimle görüşüp hekim onayını almanızın ardından en az 1 hafta önceden kesilmeli.

Girişimin 4 saat öncesinden itibaren tamamen aç ve susuz kalmanız; herhangi bir katı-sıvı gıda, su ve çay almamış olmanız gerekmektedir. Eğer devamlı olarak kullanmanız gereken kalp, şeker veya tansiyon ilacı varsa doktorunuzla görüşerek ilaçları nasıl almanız gerektiğini sorunuz.

Girişim günü mevcut en son tarihli görüntüleme yöntemi ve filmleri ( MR-EMG-Tomografi) beraberinizde getiriniz.

Müdahalenin yapılacağı bölgede açık yara veya enfeksiyon düşündürecek cilt defektlerinin varlığında doktorunuza danışınız.

Mutlaka size eşlik edebilecek bir refakatçi ile geliniz, yalnız gelmeyiniz.

Spinal Port takıldıktan sonra ne olur?

Hastalar, işlemden sonraki gün hastanede takip edilir. Takip süresince hastanın ağrı kesici ilaçlarının dozu ve süresi ile ilgili ayarlamalar yapılır. Hastalar için uygun ilaç ve dozları belirlendikten sonra hasta ve hasta yakınlarına ağrı kesici ilaçların port’tan uygulaması ve olası ilaç etkileri konusunda eğitim verilir.

Kimlere spinal port kateter takılmaz?

1. Girişim döneminde aktif enfeksiyonu olan
2. Kanama bozukluğu olan
3. Sistemik enfeksiyonu olan
4. Girişim bölgesinde enfeksiyonu olan
5. Enjeksiyon yerinde cildin aseptik olarak hazırlanmasını önleyecek psöriazis gibi dermatolojik hastalıklar
6. Girişim yapılmasını kabul etmeyen hastalar
7. Şok ve ciddi hipovolemi(vücutta sıvı azalması)
8. Daha önce omurilikle ilgili bir hastalığı olanlar
9. Kafa içi veya omurilik metastazı olan kanser hastaları
10. Kafa içi basıncı yüksek olan hastalar

Riskler nelerdir?

1. Baş ve bel ağrısı
2. Kauda ekina sendromu; Mesane ve/veya anal sfinkter kontrolünün kaybı, perinede duyu kaybı, bacaklarda motor ve duysal kayıp
3. Uyuşukluk
4. Bulantı-kusma
5. Kalp yetmezliği
6. Menenjit(beyin zarı iltihabı)
7. Yüksek veya total spinal blok

Kaudal alan sakral 5 ve bazen sakral 4. omurun laminalarının birleşmemesi sonucu oluşan bir açıklıktır(Şekil-1). Bu bölgeye yapılan enjeksiyonlar ve kateterizasyon özellikle çocuk, erişkin ve gebe hastalarda bölgesel anestezi ve analjezi amaçlı kullanılmaktadır. Anatomik olarak hastaların %7.7’sinde sakral hiatus olmayabilir. Ancak kaudal blokta başarı oranı %94’tür.

Şekil-1

Kaudal blok nasıl yapılır?

Hasta yüzüstü pozisyonda yatırılır. Bel bölgesinin düzleştirilmesi amacıyla karın altına yastık destek konulur. İşlemin yapılacağı bölgenin temizliği sağlanır ve steril olarak silinip hazırlanır. Skopi(X ışınları kullanarak görüntüleme sağlayan cihaz) kontrolü ile girişimin yapılacağı bölge görüntülenir(Şekil-2). Sakral hiatus adı verilen açıklıktan özel bir iğne ile epidural aralığa ulaşılıp radyoopak madde ile iğnenin epidural alanda olduğunun kontrolü yapıldıktan sonra lokal anestezik ilaçla beraber depo steroid yapılması işlemidir(Şekil-3).

Şekil-2 Şekil-3

Kimlere Kaudal blok yapılabilir?

1. Ameliyatlardan sonra bu bölgelerdeki geçmeyen ağrılarda uygulanır.
2. Kuyruk sokumu bölgesi ağrıları için uygulanır.

Kaudal bloktan önce ne yapılmalı?

Girişim gününde başlayan veya daha öncesinden başlamış olan grip, sinüzit veya benzeri bir enfeksiyonunuz varsa ya da sebebi saptanmamış da olsa yüksek ateşiniz varsa girişimden önce mutlaka doktorunuza bildiriniz.

Aspirin®, Coraspin® gibi kan sulandırıcı ilaçlar ve gingko biloba içeren Tebokan®, Bilokan® türü ilaçlar 4 gün önceden kesilmelidir.

Özel durumlarda kullanılan pıhtılaşma önleyici ilaçlar (Coumadin® , Plavix®) da size bu ilaçları kullanmanızı öneren hekimle görüşüp hekim onayını almanızın ardından en az 1 hafta önceden kesilmelidir.

Girişimin 4 saat öncesinden itibaren tamamen aç ve susuz kalmanız; herhangi bir katı-sıvı gıda, su ve çay almamış olmanız gerekmektedir. Eğer devamlı olarak kullanmanız gereken kalp, şeker veya tansiyon ilacı varsa doktorunuzla görüşerek ilaçları nasıl almanız gerektiğini sorunuz.

Girişim günü mevcut en son tarihli görüntüleme yöntemi ve filmleri (MR-EMG-Tomografi) beraberinizde getiriniz.

Mutlaka size eşlik edebilecek bir refakatçi ile geliniz, yalnız gelmeyiniz.

Kaudal blok sonrası ne olur?

Hasta 1- 3 saat derlenme odasında istirahat ettirilir.

Kimlere Kaudal blok yapılmaz?

1. Lokal enfeksiyonu olanlara
2. Kanama bozukluğu olan ve kan sulandırıcı ilaç kullananlara
3. Anatomik bozukluğu olanlara

Riskler nelerdir?

1. Lokal anestezik ajanın aşırı yayılması
2. Sinir hasarı
3. Ağrının devam etmesi
4. Geçici olarak idrar yapamama
5. Enfeksiyon
6. Nörolojik yan etkiler

Sempatik sinir sistemi vücudumuzun istemsiz kas hareketlerinden, organların çalışmasından, salgı bezlerinin aktivitelerinin kontrolünden ve ağrı lifleriyle birlikte organlara bağlı ağrı algısının ortaya çıkmasından sorumludur.

Kronik ağrının ortaya çıkmasında sempatik sinir sistemi olarak adlandırılan sinir ağının rolü bilinmektedir. Bu sisteme ait sinirlerde meydana gelen harabiyet sempatik sinir sistemi aktivitesinde bozukluklara yol açar ve ağrının ortaya çıkmasını sağlar.

İmpar ganglion paravertebral sempatik zincirin son halkasıdır ve sakrumun önünde tek bir ganglion olarak bulunur. Ender olarak iki adet de olabilir. İmpar ganglion bloğu özel iğne ve tekniklerle gangliona ulaşılıp ilaç enjekte edilerek ganglionun hasarlanması veya ağrı iletiminin engellemesi için kullanılır.

İmpar Ganglion Bloğu nasıl yapılır?

Hasta yüzüstü pozisyonda yatırılır. Bel bölgesinin düzleştirilmesi amacıyla karın altına yastık destek konulur. İşlemin yapılacağı bölgenin temizliği sağlanır ve steril olarak silinip hazırlanır. Skopi (X ışınları kullanarak görüntüleme sağlayan cihaz) kontrolü ile girişimin yapılacağı bölge görüntülenir(Şekil-1). İğne ile girilip sinir liflerinde geçici veya kalıcı blok oluşturacak ilaç enjeksiyonu yapılır(Şekil-2).

Şekil-1 Şekil-2

Kimlere İmpar Ganglion Bloğu yapılabilir?

1. Rektum, anal bölge ve vajinadan kaynaklanan ağrıların giderilmesinde
2. Pelvis ve perine bölgesi kanserlerinde ağrının giderilmesinde
3. Tenezmin(dışkılayamama hissi) engellenmesinde

İmpar Ganglion Bloğundan önce ne yapılmalı?

Girişim gününde başlayan veya daha öncesinden başlamış olan grip, sinüzit veya benzeri bir enfeksiyonunuz varsa ya da sebebi saptanmamış da olsa yüksek ateşiniz varsa girişimden önce mutlaka doktorunuza bildiriniz.

Aspirin®, Coraspin® gibi kan sulandırıcı ilaçlar ve gingko biloba içeren Tebokan®, Bilokan® türü ilaçlar 4 gün önceden kesilmelidir.

Özel durumlarda kullanılan pıhtılaşma önleyici ilaçlar (Coumadin® , Plavix®) da size bu ilaçları kullanmanızı öneren hekimle görüşüp hekim onayını almanızın ardından en az 1 hafta önceden kesilmelidir.

Girişimin 4 saat öncesinden itibaren tamamen aç ve susuz kalmanız; herhangi bir katı-sıvı gıda, su ve çay almamış olmanız gerekmektedir. Eğer devamlı olarak kullanmanız gereken kalp, şeker veya tansiyon ilacı varsa doktorunuzla görüşerek ilaçları nasıl almanız gerektiğini sorunuz.

Girişim günü mevcut en son tarihli görüntüleme yöntemi ve filmleri (MR-EMG-Tomografi) beraberinizde getiriniz.

Mutlaka size eşlik edebilecek bir refakatçi ile geliniz, yalnız gelmeyiniz.

İmpar ganglion bloğu sonrası ne olur?

Geçici impar ganglion bloğundan fayda edilmiş ise kalıcı impar ganglion bloğu sinir hasarı oluşturabilecek ilaçlarla tekrar yapılabilir.

Kimlere İmpar Ganglion Bloğu yapılmaz?

1. Hastanın yöntemi reddetmesi
2. Lokal enfeksiyonu olanlara
3. Kanama bozukluğu olan ve kan sulandırıcı ilaç kullananlara
4. Anatomik bozukluğu olanlara

Riskler nelerdir?

1. İğnenin barsaklara girmesi
2. Rektal kaviteye nörolitik ajan enjekte edilmesi
3. Sinir köküne sinir hasarı yaratan ilaç enjekte edilmesi
4. Nöritis

Vücutta yaygın olarak bulunan ağrı reseptörleri (ağrı algılayıcıları) ağrılı uyaranları sinir lifleri aracılığıyla omuriliğe iletir. Bu uyaran, omurilikten daha üst merkezlere doğru taşınarak beynin ağrı merkezlerine kadar iletilir ve ağrı hissi ortaya çıkar. Epidural bölgeye uygulanacak ağrı kesici ilaçlar bu ağrı iletimini omurilik düzeyinde kesintiye uğrattığından ağrının ortaya çıkışı engellenir. Bu yöntem akut ve kronik ağrının kontrolünde sıklıkla kullanılmaktadır. Epidural aralık adı verilen alan, kafa tabanından başlayıp kuyruk sokumuna kadar uzanan ve omuriliği saran zar yapının üstünde kalan boşluktur. Bu boşluğun içinde yağ dokusu ve kan damarları bulunur. Tüm omurilik yapısının etrafını saran ve koruyan kemik yapıya vertebra (omur) adı verilir. Omurga kemikleri arkada bir kemer gibi birleşerek boyun, sırt ve bel bölgesinde spinöz çıkıntılar adı verilen dikensi çıkıntılar oluştururlar.

Epidural port kateter nasıl takılır?

Hasta yan pozisyonda skopi masasına yatırılır. Ağrının yerine göre sırt veya bel bölgesinde girişimin yapılacağı yer steril olarak silinip örtülür. Skopi(X-ışınları kullanarak görüntüleme sağlayan cihaz) kontrolü ile müdahalenin yapılacağı bölge görüntülenir(Şekil-1). Girişimin yapılacağı seviyedeki spinal çıkıntılar belirlenir ve iki çıkıntı arasından uygun iğne ile girilir. Tekniğe uygun olarak epidural alana girildiğinde skopi ile yerin uygunluğu kontrol edilir. Ucu epidural aralıkta olan iğnenin içinden kateter geçirilerek bu alana yerleştirilir ve iğne çıkartılıp kateter epidural alanda bırakılır. Cilt altından bir tünel açılarak kateterin diğer ucu bu tünel vasıtasıyla ön koltuk altı çizgisine kadar cilt altından ilerletilir. Bu bölgede ciltte 3-4 cm’lik kesi yapılır, port sistemi buraya yerleştirilir ve port sistemi kateterin ucuna takılır ve cilt tekrar dikilerek işlem sonlandırılır(Şekil-2).

Şekil-1

Şekil-2

Kimlere epidural port kateter takılır?

Kronik ağrısı olan hastalarda uygulanan geleneksel tedaviler ile yeterli analjezi ve yaşam kalitesi sağlanamadığında girişimsel tedaviler uygulanmalıdır. Epidural olarak uygulanan opioidlerle devamlı analjezi özellikle terminal dönem kanser hastalarında tercih edilmektedir.

Epidural port kateter takılması işleminden önce ne yapılmalı?

Girişim gününde başlayan veya daha öncesinden başlamış olan grip, sinüzit veya benzeri bir enfeksiyonunuz varsa yahut sebebi saptanmamış da olsa yüksek ateşiniz varsa girişimden önce mutlaka doktorunuza bildiriniz.

Aspirin®, Coraspin ®gibi kan sulandırıcı ilaçlar ve gingko biloba içeren Tebokan®, Bilokan® türü ilaçlar 4 gün önceden kesilmeli.

Özel durumlarda kullanılan pıhtılaşma önleyici ilaçlar (Coumadin® , Plavix®) da size bu ilaçları kullanmanızı öneren hekimle görüşüp hekim onayını almanızın ardından en az 1 hafta önceden kesilmeli.

Girişimin 4 saat öncesinden itibaren tamamen aç ve susuz kalmanız; herhangi bir katı-sıvı gıda, su ve çay almamış olmanız gerekmektedir. Eğer devamlı olarak kullanmanız gereken kalp, şeker veya tansiyon ilacı varsa doktorunuzla görüşerek ilaçları nasıl almanız gerektiğini sorunuz.

Girişim günü mevcut en son tarihli görüntüleme yöntemi ve filmleri ( MR-EMG-Tomografi) beraberinizde getiriniz.

Müdahalenin yapılacağı bölgede açık yara veya enfeksiyon düşündürecek cilt defektlerinin varlığında doktorunuza danışınız.

Mutlaka size eşlik edebilecek bir refakatçi ile geliniz, yalnız gelmeyiniz.

Epidural Port takıldıktan sonra ne olur?

Hastalar, işlemden sonraki gün hastanede takip edilir. Takip süresince hastanın ağrı kesici ilaçlarının dozu ve süresi ile ilgili ayarlamalar yapılır. Hastalar için uygun ilaç ve dozları belirlendikten sonra hasta ve hasta yakınlarına ağrı kesici ilaçların porttan uygulanması ve olası ilaç etkileri konusunda eğitim verilir.

Kimlere spinal port kateter takılmaz?

1. Hastanın yöntemi reddetmesi
2. Pıhtılaşma sistemi bozuklukları
3. Vücut sıvı miktarında azalma(Hipovolemi),
4. Girişim bölgesinde enfeksiyon
5. Sistemik enfeksiyon

Riskler nelerdir?

1. Beyin omurilik zarının delinmesi ve total spinal blok
2. Beyin zarı altına ilaç yayılımı
3. Beyin omurilik zarı üstündeki venlere girilmesi
4. Beyin omurilik zarı üstünde kanama
5. Beyin omurilik zarı üstündeki bölgede apse
6. Ön omurga arteri sendromu (Anterior spinal arter sendromu)
7. Epidural aralıkta kateterin kopması
8. Lokal anestezik ajanların toksik etkileri
9. Sırt ağrısı
10. Mesane fonksiyonunda

Vücutta yaygın olarak bulunan ağrı reseptörleri (ağrı algılayıcıları) ağrılı uyaranları sinir lifleri aracılığıyla omuriliğe iletir. Bu uyaran, omurilikten daha üst merkezlere doğru taşınarak beynin ağrı merkezlerine kadar iletilir ve ağrı hissi ortaya çıkar. Epidural bölgeye uygulanacak ağrı kesici ilaçlar bu ağrı iletimini omurilik düzeyinde kesintiye uğrattığından ağrının ortaya çıkışı engellenir. Bu yöntem akut ve kronik ağrının kontrolünde sıklıkla kullanılmaktadır. Epidural aralık adı verilen alan, kafa tabanından başlayıp kuyruk sokumuna kadar uzanan ve omuriliği saran zar yapının üstünde kalan boşluktur. Bu boşluğun içinde yağ dokusu ve kan damarları bulunur. Tüm omurilik yapısının etrafını saran ve koruyan kemik yapıya vertebra (omur) adı verilir. Omurga kemikleri arkada bir kemer gibi birleşerek boyun, sırt ve bel bölgesinde spinöz çıkıntılar adı verilen dikensi çıkıntılar oluştururlar.

Epidural kateter nasıl yerleştirilir?

Hasta yüz üstü veya yan pozisyonda skopi masasına yatırılır. Ağrının yerine göre sırt veya bel bölgesinde girişimin yapılacağı yer steril olarak silinip örtülür. Skopi(X-ışınları kullanarak görüntüleme sağlayan cihaz) kontrolü ile müdahalenin yapılacağı bölge görüntülenir(Şekil-1). Girişimin yapılacağı seviyedeki spinöz çıkıntılar belirlenir ve iki çıkıntı arasından uygun iğne ile girilir. Tekniğe uygun olarak epidural alana girildiğinde skopi ile yerin uygunluğu kontrol edilir. Ucu epidural aralıkta olan iğnenin içinden kateter geçirilerek bu alana yerleştirilir ve iğne çıkartılıp kateter epidural alanda iken çıkmaması için sağlam bir şekilde deriye tespit edilir (Şekil-2).

Şekil-2 

Kimlere epidural kateter takılabilir?

Kronik ağrısı olan hastalarda uygulanan geleneksel tedaviler ile yeterli analjezi ve yaşam kalitesi sağlanamadığında girişimsel tedaviler uygulanmalıdır. Epidural bölgeye uygulanan opioidlerle devamlı epidural analjezi, özellikle terminal dönem kanser hastalarında tercih edilmektedir. Ayrıca uygulanan lokal anestezik maddenin dozuna bağlı olarak farklı sinir sistemleri bloke edilebileceğinden kaynağı belirlenemeyen ağrı tiplerinde ağrının sebebi olabilecek sinir sistemini tespit edebilmek için de uygulanabilir.

Epidural kateter takılması işleminden önce ne yapılmalı?

Girişim gününde başlayan veya daha öncesinden başlamış olan grip, sinüzit veya benzeri bir enfeksiyonunuz varsa yahut sebebi saptanmamış da olsa yüksek ateşiniz varsa girişimden önce mutlaka doktorunuza bildiriniz.

Aspirin®, Coraspin ®gibi kan sulandırıcı ilaçlar ve gingko biloba içeren Tebokan®, Bilokan® türü ilaçlar 4 gün önceden kesilmeli.

Özel durumlarda kullanılan pıhtılaşma önleyici ilaçlar (Coumadin® , Plavix®) da size bu ilaçları kullanmanızı öneren hekimle görüşüp hekim onayını almanızın ardından en az 1 hafta önceden kesilmeli.

Girişimin 4 saat öncesinden itibaren tamamen aç ve susuz kalmanız; herhangi bir katı-sıvı gıda, su ve çay almamış olmanız gerekmektedir. Eğer devamlı olarak kullanmanız gereken kalp, şeker veya tansiyon ilacı varsa doktorunuzla görüşerek ilaçları nasıl almanız gerektiğini sorunuz.

Girişim günü mevcut en son tarihli görüntüleme yöntemi ve filmleri ( MR-EMG-Tomografi) beraberinizde getiriniz.

Müdahalenin yapılacağı bölgede açık yara veya enfeksiyon düşündürecek cilt defektlerinin varlığında doktorunuza danışınız.

Mutlaka size eşlik edebilecek bir refakatçi ile geliniz, yalnız gelmeyiniz.

Girişimden sonra ne olur?

Hastalar, işlemden sonraki gün gerekli görülürse hastanede takip edilir. Doktorunuz takip süresince ağrı kesici ilaçların dozu ve süresi ile ilgili ayarlamaları yapar. Hastalar için uygun ilaç ve dozları belirlenir. Hasta ve hasta yakınlarına ağrı kesici ilaçların olası etkileri konusunda eğitim verilir.

Kimlere Epidural kateter takılmaz?

1. Hastanın yöntemi reddetmesi
2. Kan pıhtılaşması bozuklukları,
3. Vücuttaki sıvı azlığı(Hipovolemi),
4. Girişim bölgesinde enfeksiyon
5. Sistemik enfeksiyon

Riskler nelerdir?

1. Beyin omurilik zarının delinmesi ve total spinal blok
2. Beyin zarı altına ilaç yayılımı
3. Beyin omurilik zarı üstündeki venlere girilmesi
4. Beyin omurilik zarı üstünde kanama
5. Beyin omurilik zarı üstündeki bölgede apse
6. Ön omurga arteri sendromu (Anterior spinal arter sendromu)
7. Epidural aralıkta kateterin kopması
8. Lokal anestezik ajanların toksik etkileri
9. Sırt ağrısı
10. Mesane fonksiyonunda bozulma
11. Sinirsel sekeller

Botoks (BoTN/A) nedir?

Botulinum toksin tip-A (BoTN/A) bakterilerden doğal yollarla elde edilir. BoTN/A, sinir hücrelerinde paralizi oluşturur.

Botoks nasıl etki gösterir?

Sinirlerde yada kaslardaki iletimin engellenmesini sağlayarak etki gösterir.

Botoks hangi ağrıların tedavisinde kullanılır?

Botoks enjeksiyonu özellikle sırt ve boyun ağrılarının tedavisinde kullanılmaktadır. Bu bölgedeki kaslara sinirlerden gelen uyarı iletimini engelleyerek eklem hareket açıklığının artmasına neden olur.
Botoks’un kullanıldığı ağrılı durumlar şöyle sıralanabilir;

Baş ağrısı:

1. Gerilim tipi baş ağrısı
2. Migren
3. Servikojenik baş ağrısı
4. Kluster tipi baş ağrısı

Kronik bel ağrısı

Miyofasyal ağrı

Tenisçi dirseği

Fibromiyalji